Ile trwa sprawa CHF lub EUR i co zmieniło się od 7 sierpnia 2026 r.?

Kredytobiorca rozważający spór z bankiem zwykle zadaje kilka bardzo praktycznych pytań: ile może potrwać sprawa, czy przez cały czas trzeba będzie dalej wykonywać kwestionowaną umowę i kiedy można spodziewać się wyroku?
Żeby nie odpowiadać na te pytania wyłącznie na podstawie ogólnopolskich statystyk czy pojedynczych przykładów, przeanalizowaliśmy 100 spraw prowadzonych przez naszą Kancelarię w I instancji przed Sądem Okręgowym w Toruniu.

Pierwotna wersja raportu powstała w lutym 2026 r. Wówczas analizowaliśmy przede wszystkim dwa momenty:

• czas od wpływu pozwu do wydania postanowienia o zabezpieczeniu polegającym na wstrzymaniu spłaty rat,
• czas od wpływu pozwu do wydania wyroku I instancji.

7 sierpnia 2026 r. weszła jednak w życie tzw. ustawa frankowa, która istotnie zmieniła pierwszy z tych mechanizmów w sprawach dotyczących kredytów CHF. Dlatego aktualizujemy raport i wyjaśniamy, które z zebranych przez nas danych nadal opisują przebieg analizowanych spraw, a które mają dziś przede wszystkim znaczenie historyczne.

Spis treści

• Najważniejsza zmiana od 7 sierpnia 2026 r.
• Raport w liczbach - 100 naszych spraw przed SO w Toruniu
• Wyrok I instancji - ile trwała główna część procesu?
• Czy po wejściu ustawy frankowej sprawy będą kończyły się szybciej?
• Przed 7 sierpnia 2026 r. i teraz - co się zmieniło?
• A co z kredytami EUR i USD?
• Co z osobami, których sprawy CHF zaczęły się przed 7 sierpnia 2026 r.?
• Dlaczego nadal pokazujemy historyczne dane o zabezpieczeniach?
• Dlaczego w raporcie używamy mediany, a nie tylko średniej?
• Co wpływa na czas sprawy przeciwko bankowi?
• Od czego zacząć sprawę dotyczącą kredytu CHF, EUR lub USD?
• Nie masz wszystkich dokumentów?
• Najczęstsze pytania po wejściu ustawy frankowej
• Co wynika z Raportu 100 spraw po zmianie prawa?
• Czy będziemy dalej aktualizować raport?
• Masz kredyt CHF, EUR lub USD? Zacznij od analizy umowy

Najważniejsza zmiana od 7 sierpnia 2026 r.

Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego zmieniła przede wszystkim procedurę prowadzenia spraw CHF.

Nie tworzy nowych podstaw do stwierdzania nieważności umów i nie oznacza, że każda umowa frankowa automatycznie staje się nieważna. Nadal decydują o tym treść konkretnej umowy, jej postanowienia, sytuacja kredytobiorcy oraz aktualne orzecznictwo.

W sprawach CHF nie trzeba już uzyskiwać osobnego postanowienia sądu o wstrzymaniu spłaty

Od 7 sierpnia 2026 r. z chwilą doręczenia bankowi pozwu wniesionego przez konsumenta obowiązek spełniania świadczeń wynikających z objętej ustawą umowy zostaje wstrzymany z mocy prawa aż do prawomocnego zakończenia postępowania. Nie jest do tego potrzebna dodatkowa decyzja sądu.

To ważne rozróżnienie: decyduje doręczenie pozwu bankowi, a nie samo złożenie pozwu w sądzie.

Ustawowe wstrzymanie nie jest przy tym umorzeniem rat ani automatycznym przesądzeniem wyniku sprawy. Jest rozwiązaniem obowiązującym na czas postępowania.

Bank nie może traktować braku płatności objętych tym mechanizmem jako niewykonywania umowy ani wyciągać z niego określonych w ustawie negatywnych konsekwencji, w szczególności wypowiadać umowy z tego powodu czy przekazywać informacji o tych świadczeniach do wskazanych w ustawie instytucji gromadzących dane o zobowiązaniach.

Raport w liczbach - 100 naszych spraw przed SO w Toruniu

Na moment badania 26 spraw pozostawało w toku bez wyroku. Pierwotny raport obejmował także 54 sprawy, w których sąd udzielił zabezpieczenia.

Dane nie są prognozą ani gwarancją czasu prowadzenia przyszłej sprawy. Pokazują rzeczywisty przebieg konkretnej grupy postępowań prowadzonych przez Kancelarię przed Sądem Okręgowym w Toruniu.

Wyrok I instancji - ile trwała główna część procesu?

To część naszego raportu, która po wejściu ustawy frankowej nie straciła swojego znaczenia jako opis historycznego przebiegu analizowanych postępowań.

Wśród 74 spraw zakończonych na moment analizy wyrokiem I instancji mediana czasu wyniosła 248 dni, czyli około 8 miesięcy od wpływu pozwu do sądu.

82,4% analizowanych wyroków zapadło w okresie nieprzekraczającym 12 miesięcy.
Nie oznacza to, że obecnie każdy kredytobiorca w Toruniu otrzyma wyrok po ośmiu miesiącach. 248 dni jest medianą historycznej próby. Część spraw zakończyła się szybciej, część trwała dłużej.

Na czas konkretnego postępowania wpływają m.in. treść i kompletność pozwu, materiał dowodowy, stanowisko banku, konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów, sprawność doręczeń, obciążenie konkretnego referatu sędziowskiego oraz inne okoliczności konkretnej sprawy.

Raport pozwala natomiast powiedzieć coś bardziej użytecznego niż ogólne stwierdzenie, że „proces może trwać kilka lat”: w analizowanych przez nas sprawach przed SO w Toruniu typowy czas do wyroku I instancji był wyraźnie krótszy niż kilka lat.

Czy po wejściu ustawy frankowej sprawy będą kończyły się szybciej?

Taki jest jeden z celów nowych przepisów, ale na dziś byłoby zbyt wcześnie, żeby przedstawiać konkretne liczby.

Ustawa wprowadza rozwiązania mające usprawnić postępowania, m.in. możliwość szerszego
rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych, pisemnego przesłuchania strony, zdalnego przesłuchiwania świadków, szerszego wykorzystania powództwa wzajemnego oraz jednoosobowego składu sądu w postępowaniu apelacyjnym.

Rozwiązania te mogą przyczynić się do skrócenia postępowań, ale ich rzeczywisty wpływ będzie można ocenić dopiero wtedy, gdy zgromadzimy dane z odpowiednio dużej liczby spraw prowadzonych już według nowych zasad.

Dlatego nie zmieniamy historycznego wyniku 248 dni i nie próbujemy „przeliczać” go na przyszłość. W kolejnych opracowaniach będziemy mogli porównywać nowe sprawy z obecnym raportem.

Przed wejściem ustawy frankowej kredytobiorca, który chciał wstrzymać wykonywanie umowy na czas procesu, występował do sądu z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia.

W 54 analizowanych przez nas sprawach takie zabezpieczenie zostało udzielone.

Dane te były jednym z najciekawszych wyników pierwotnej wersji raportu. Dziś należy jednak czytać je inaczej.

Od 7 sierpnia 2026 r. w sprawach objętych ustawą CHF skutek wstrzymania świadczeń nie zależy już od tego, kiedy sąd wyda postanowienie o zabezpieczeniu. Wniosek zmierzający do osiągnięcia skutków przewidzianych obecnie bezpośrednio w ustawie przewodniczący pozostawia w aktach bez dalszych czynności.

Dlatego 7, 14 czy 30 dni nie należy obecnie przedstawiać kredytobiorcy CHF jako czasu potrzebnego do uzyskania wstrzymania płatności.

Przed 7 sierpnia 2026 r. i teraz - co się zmieniło?

To właśnie dlatego w aktualnej wersji raportu przesuwamy punkt ciężkości z zabezpieczenia na czas prowadzenia całego procesu i moment wydania wyroku.

A co z kredytami EUR i USD?

To bardzo ważne, ponieważ Kancelaria prowadzi również sprawy dotyczące umów powiązanych z euro i dolarem.

Nie oznacza to, że umowa kredytu EUR czy USD nie może być kwestionowana. Takie umowy nadal analizuje się na zasadach ogólnych, uwzględniając m.in. treść umowy i regulaminu, mechanizm ustalania kursów, sposób przeliczeń, status konsumenta, historię spłat, przepisy ochrony konsumenta oraz aktualne orzecznictwo.

Kredytobiorcy EUR i USD nie korzystają natomiast z ustawowego mechanizmu wstrzymania świadczeń przewidzianego od 7 sierpnia 2026 r. dla spraw CHF.

Pierwotne dane o zabezpieczeniach w naszym raporcie obejmowały analizowaną grupę spraw bez projektowania badania pod obecne rozróżnienie wynikające z nowej ustawy. Dlatego nie wykorzystujemy ich dzisiaj jako osobnej statystyki przewidującej możliwość lub czas uzyskania zabezpieczenia w nowej sprawie EUR lub USD. Taką sytuację trzeba oceniać indywidualnie.

Co z osobami, których sprawy CHF zaczęły się przed 7 sierpnia 2026 r.?

Nowa ustawa obejmuje również postępowania wszczęte i niezakończone przed jej wejściem w życie.

Jeżeli pozew konsumenta został doręczony bankowi jeszcze przed 7 sierpnia 2026 r., skutek ustawowego wstrzymania świadczeń nastąpił z dniem wejścia ustawy w życie. Jeżeli pozew nie był jeszcze doręczony - skutek następuje po jego doręczeniu bankowi.

Dlatego w sprawach będących już w toku nie należy samodzielnie opierać decyzji o zmianie sposobu spłaty wyłącznie na dacie złożenia pozwu. Trzeba ustalić konkretną sytuację procesową, przede wszystkim datę doręczenia pozwu bankowi, uwzględniając również wcześniejsze zabezpieczenia oraz sposób wykonywania umowy.

Dlaczego nadal pokazujemy historyczne dane o zabezpieczeniach?

Ponieważ raport ma być raportem, a nie reklamą zmienianą za każdym razem, gdy zmieniają się przepisy.

W lutym 2026 r. rzeczywiście przeanalizowaliśmy 100 naszych spraw i jednym z ważnych punktów badania był czas potrzebny na uzyskanie sądowego zabezpieczenia. Usunięcie tych danych oznaczałoby usunięcie części historii badania.

Dlatego zachowujemy je, ale wyraźnie oznaczamy jako dane historyczne - model obowiązujący przed 7 sierpnia 2026 r. Dzięki temu można również zobaczyć, jak istotną zmianą proceduralną jest nowa ustawa.

Dlaczego w raporcie używamy mediany, a nie tylko średniej?

W postępowaniach sądowych zawsze występują sprawy nietypowe. Jedna sprawa może zostać wydłużona np. przez konieczność uzupełnienia braków formalnych, problemy z doręczeniem, dodatkowe postępowanie dowodowe, zawieszenie postępowania albo inne okoliczności, które nie występują w większości pozostałych spraw.

Średnia jest podatna na takie skrajne przypadki. Mediana pokazuje środkową obserwację i dlatego często lepiej odpowiada na praktyczne pytanie: „jak długo trwała typowa sprawa w analizowanej grupie?”.

Co wpływa na czas sprawy przeciwko bankowi?

Nie istnieje jeden czynnik, który pozwala z góry określić czas procesu.

Znaczenie mają przede wszystkim przygotowanie pozwu i kompletność dokumentacji, treść konkretnej umowy kredytowej, liczba i charakter wniosków dowodowych, stanowisko procesowe banku, sprawność doręczeń, organizacja pracy sądu oraz indywidualny przebieg postępowania.

Po wejściu nowych przepisów dochodzi jeszcze jeden element: praktyka stosowania nowych rozwiązań przez poszczególne sądy.

Dlatego dwóch kredytobiorców posiadających umowy tego samego banku może otrzymać wyrok w różnym czasie. Raport pozwala poznać skalę obserwowaną w naszych 100 sprawach, ale nie zastępuje oceny konkretnego przypadku.

Od czego zacząć sprawę dotyczącą kredytu CHF, EUR lub USD?

Pierwszym krokiem nie musi być pozew. Najpierw warto ustalić, co dokładnie wynika z umowy i jak wyglądało jej wykonywanie.

Do wstępnej analizy najlepiej przygotować:

• umowę kredytową,
• regulamin,
• aneksy,
• historię spłat,
• ewentualne wcześniejsze propozycje ugody lub korespondencję z bankiem.

Nie masz wszystkich dokumentów?

To nie musi zamykać możliwości analizy. W wielu przypadkach dokumentację można uzupełnić lub odtworzyć. Często już nazwa banku, przybliżona data zawarcia umowy, informacje o walucie oraz status kredytu pozwalają ustalić, czego potrzebujemy dalej.

Analizujemy również kredyty całkowicie spłacone.

Najczęstsze pytania po wejściu ustawy frankowej

Co wynika z Raportu 100 spraw po zmianie prawa?

Dane, które nadal pozostają szczególnie użyteczne

Najważniejszy wynik dotyczący czasu procesu to 248 dni - mediana do wyroku I instancji w 74 zakończonych wyrokiem sprawach. 82,4% analizowanych wyroków zapadło w czasie nieprzekraczającym 12 miesięcy. To historyczne dane z rzeczywistych spraw prowadzonych przez Kancelarię przed SO w Toruniu.

Dane, które zmieniły swój charakter

Statystyki dotyczące wydawania przez sąd zabezpieczeń - 50% do 7 dni, 70,4% do 14 dni, 87% do 30 dni - pozostają prawdziwym opisem analizowanych postępowań, ale dla spraw CHF są obecnie benchmarkiem historycznym, ponieważ od 7 sierpnia 2026 r. ustawowe wstrzymanie świadczeń działa według innego mechanizmu.

Czy będziemy dalej aktualizować raport?

Tak. Wejście ustawy frankowej jest dobrym przykładem, dlaczego analiza praktyki sądowej nie powinna kończyć się na jednym zestawieniu.

Obecny raport pozostawia nam punkt odniesienia sprzed zmiany prawa. W kolejnych miesiącach będziemy mogli obserwować między innymi:

• czy rzeczywiście zmienia się czas do wyroku,
• jak często sprawy są rozpoznawane bez tradycyjnej rozprawy,
• jak nowe rozwiązania wpływają na przebieg postępowań,
• czy zmienia się praktyka banków po wyrokach I instancji.

Dopiero na podstawie nowych danych będzie można rzetelnie odpowiedzieć, czy i w jakim stopniu ustawa rzeczywiście przyspieszyła postępowania.

Masz kredyt CHF, EUR lub USD? Zacznij od analizy umowy

Jeżeli nadal spłacasz kredyt albo spłaciłeś go już wcześniej, pierwszym krokiem może być po prostu sprawdzenie dokumentów.

Bezpłatnie przeanalizujemy umowę i wstępnie ocenimy:

• jakie postanowienia zawiera umowa,
• jak wygląda historia spłat,
• jakie roszczenia mogą wchodzić w grę,
• jakie rozwiązania można rozważyć, jakie są ryzyka i potencjalne koszty dalszych działań.

Nie musisz od razu podejmować decyzji o procesie.

Jeżeli nie masz wszystkich dokumentów, również możesz się zgłosić. Pomożemy ustalić, od czego zacząć.

Metodologia raportu

Raport został przygotowany na podstawie 100 spraw prowadzonych przez Kancelarię w I instancji przed Sądem Okręgowym w Toruniu.

W pierwotnym badaniu czasy liczono od daty wpływu pozwu do sądu według danych z Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych.

Dla zabezpieczenia analizowano czas od wpływu pozwu do wydania postanowienia sądu w sprawach, w których zabezpieczenie zostało udzielone. Dla wyroku analizowano czas od wpływu pozwu do dnia wyroku I instancji.

Na moment badania:

• 54 sprawy posiadały udzielone zabezpieczenie,
• 74 sprawy zakończyły się wyrokiem I instancji,
• 26 spraw pozostawało w toku bez wyroku.

Aktualizacja z sierpnia 2026 r. nie zmienia danych źródłowych ani historycznych wyników raportu. Zmienia ich interpretację w związku z wejściem w życie 7 sierpnia 2026 r. nowych przepisów dotyczących spraw CHF.

Nie odtwarzaliśmy w ramach tej aktualizacji historycznych dat doręczenia pozwów bankom. Dlatego raport nie zawiera statystyki czasu od wpływu pozwu do jego doręczenia bankowi.

Wyniki mają charakter informacyjny. Nie stanowią gwarancji wyniku ani czasu trwania konkretnego postępowania.

Źródła aktualizacji

1. Ustawa z 29 maja 2026 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego, Dz.U. 2026 poz. 985: ELI / Dziennik Ustaw

2. Ministerstwo Sprawiedliwości - „Ustawa frankowa wchodzi w życie!”: gov.pl

3. Dane dotyczące czasu postępowań: opracowanie własne Kancelarii na podstawie 100 spraw prowadzonych przed Sądem Okręgowym w Toruniu.